Sözel Zeka Bu zeka büyük olasılıkla bize en tanıdık gelen ve en iyi bildiğimiz türdür. Hepimiz
olduğumuz zamanların çoğunü sözel zekamızı kullanarak geçiririz. Genel
sistemlerimizin ana vurgularından biri de budur. Çağdaş zeka araştırmacılarına göre üç binden fazla farklı dili konuşabilme yetene doğarız. Ama doğduğumuzda bunlardan herhangi birini bile konuşabilir durumda
Çevremizde kullanılan dille etkileşimde bulunmaya başladığımızda beyin dilin t tanıyabilir durumdadır. Kültürel motiflerle, duyma sıklığıyla, bu sesleri taklit
girişimleriyle ve çok büyük olasılıkla kendi ayakta kalma içgüdülerimizle dil beynimize
yerleşir. Genellikle bu potansiyel dillerden yalnızca birini ya da ikisini tam olarak
olabildiğimiz, karmaşık dil sistemleri halinde geliştirebiliriz. Sözel zeka dille yaptığımız her türlü çalışmayla ilgilidir: gazete, kitap ya da sat çeşitli ürünlerin üzerindeki etiketleri okuyabilme yeteneği, düz yazı, şiir, rapor ve
yazabilme yeteneği, dinleyiciler önünde konuşma yapabilme ya da bir arkada edebilme yeteneği gibi. Başka birinin konuşmasını dinleyebilme ve hem ne s de ne gibi bir mesaj vermek istediğini anlayabilme de sözel zekan alanlardandır. Kendi sözel zekanızı daha iyi keşfetmek için aşağıdaki alıştırmaları yapın: ·          İki hafta boyunca bir mizah dergisini elinizin altında bulundurun. G söze dayalı komik şeyleri bulabildiğiniz kadar bulup bir yere
Çevrenizdekilerin yaptığı nükteli kurnazca yorumlara kulak verin. Yaz resmi ya da samimi diyaloglarınızda geçen kelime oyunlarını bulun. Kendinize
gün yeni bir şaka öğrenme hedefi koyun ve bunu arkadaşların paylaşın. Bu iki hafta boyunca kendi "espri gücünüzü" nasıl geli izleyin. ·          İçinde çapraz bulmacalar, karışık sözcük oyunları, akrostişler ve benzeri
olan sözcük oyunları kitabı alın. Haftanın her günü farklı bir sözcük oyunuyla
bulmacasıyla uğraşın. Yapabildiğiniz kadar yalnız başınıza yapmaya sonra başkalarının müdahale etmesine izin verin. Kolaydan başlay karmaşık oyunları ya da bulmacaları yapıp yapamadığınıza bakın. ·          Sabahları işe gitmeden önce bir sözlük alıp gözleriniz kapalı olarak
sözcüğe işaret edin. Sözcüğün okunuşunu ve anlamını öğrenin. Gü ya da iş arkadaşlarınızla konuşurken sözcüğü kullanmaya çal düşünme süreçlerinizde de kullanın. Onu kullanabileceğiniz ilgin bulmaya çalışın. ·          Gün boyunca duyduğunuz tüm deyimlerin bir listesini tutun. Sö anlamlarına doğrudan bakıldığında çok komik olanlarını bile (örne çalmak, dilinde tüy bitmek ve benzerleri gibi). Ayrıca konuşmalarında farkettiğiniz çift anlamlı ifadelerin listesini tutmaya
Örneğin dilini ısırmak, keçileri kaçırmak ve benzeri gibi. Bu tür anlamlarını gözünüzün önünde canlandırmaya çalışın. ·          İşte "çevrenizdekilerin söyledikleri şeyleri nasıl söylediklerine" dikkat
kullandıkları sözcüklerin anlamıyla seslerinin tonunda, ritminde ve y uyuşmazlık olup olmadığını bulmaya çalışın. Konuşmalarının tonu ya
değiştirildiğinde sözcüklerinin anlamlarının nasıl değişebileceğini d birinin "Sana söyleyecek çok önemli bir haberim var" dediğini duydu kişinin bunu çok monoton, heyecansız bir şekilde söylediğini düşün diğerine gergin bir tonda rahatlamasını söylemesini gözünüzün önü ·          Bir dostunuzdan, iş arkadaşınızdan ya da başka birinden on farkl konuyu on farklı karta yazmasını isteyin. Bunları ikiye katlayıp bantlay içinde çeşitli zamanlarda, ara verdiğinizde ya da arabanızla işten eve
cebinizdeki bu kağıtlardan rasgele birini seçip bu konuda doğaçlama konu çırpıda düşünüp karar vererek ve karşınızdaki kişinin ne dedi konuştuğunuzu düşünecekleri şekilde en az beş dakika konuşun. Her zekanın farklı boyutlarını tanımlayan "temel işlemleri" ya da özellikleri
Sözel zekanın temel özellikleri şunlardır: ·          Sözcüklerin sırasını ve anlamını anlayabilme (Anlam bilimi ve sö ·          Açıklama, öğretme ve öğrenme ·          Sözcükler yoluyla espri yapma ·          Bir işin akışında diğerlerini ikna edebilme (ikna edici konuşabilme ve
·          Anımsayabilme ve çağrışım yapabilme Daha ayrıntılı dil analizleri yapabilme (dilin kendisiyle ilgili araştırmalar yapma)
Mantıksal Matematiksel Zeka Mantıksal/matematiksel zeka benzer yönleri arama zekasıdır. Matemati (böylece benzer nesne arayışımıza) gelişimimiz içinde çok erken zamanlarda
Mantıksal/matematiksel zekanın ilk gelişim aşaması çevremizdeki gerçek fiziksel
bulunan somut nesneleri kullanmamız ve onlarla oynamamızdır. Mantıksal/matematiksel zeka geliştikce daha da soyutlaşır. Lisedeki ya da ü matematik ve mantık dersleri çoğunlukla somut dünyadan tamamen uzakla diğer soyut şeyler hakkındaki soyut düşüncelerle ve başka sembol sistemleri i yaratan sembolik mantıkla uğraşırsınız! Bu alanlarda sayıların somut dünyada herhangi
şeyle ilişkilendirilmeye gerek duymadan ideal soyutlamalar olarak tek başlar farkedeceksiniz. Aslında bu noktada bazı matematikçilerin ve düşünürlerin "saf
da "sembolik mantık" dedikleri durumda rasyonel modellere, uyumlu tasar mantıksal/analitik işlemlere derin hayranlık duyulur hatta zaman zaman kafa tak düşünceler ve uygulamalar modellerin tamamıyle estetik güzelliğine yol verirler.Kendi mantıksal/matematiksel zekanızı daha iyi keşfetmek i alıştırmaları yapın: ? Bir hafta boyunca işe gelip giderken kaç farklı türde model bulabildi Her gün farklı bir küme üzerinde yoğunlaşın: örneğin bir gün dikkatinizi trafi ve bir desen ya da model görüp görmediğinize bakın. Bir sonraki gü eliyle yaratılmıış ortamlara odaklanın. Ne tür modeller görüyorsunuz? Belirli
arabalarda bulunan kişilerin belirli bir giyinme biçimi var mı? Ya da sa giysilerinin renklerinde ya da stillerinde baskın olan bir yön var m arasındaki ortak ya da zıt yönlere baktığınızda bir model görüyor musunuz?
bir gün duyduğunuz sesler üzerinde yoğunlaşın: insanların konuşma bi (ya da olmaması), trafikte duyduğunuz ses motifleri ya da çevrenizde duydu diğer sesler. ? İşte geçirdiğiniz iki hafta boyunca bulabildiğiniz her "tümevar "tümdengelimsel" modeli kaydettiğiniz iki liste yapın. Tümevar parçadan bütüne doğru giderler. Bu modeli az bir bilgiyle genellemeler yap görünüşünüzde farkedebilirsiniz (çalışanlar arasında yapılan bir ara ankete göre yapılan yeni bir politika gibi). Tümdengelimsel modeller ise
parçalara göre giderler. Belirli davranışları, politikaları ve işlemleri dikte
birbirine bağlı değerlerde, inançlarda ve düşüncelerde bu modeli görebilirsiniz.
haftanın sonunda listenizi inceleyip çalışma ortamınızın tümevarımsal bir
yoksa tümdengelimsel bir model mi oluşturduğuna karar verin. ? Boş bir kağıda iki sütunlu bir tablo yapın. İlk sütuna "Düşünme Modelleri"
sütuna ise "Durumlar" adını verin. Birkaç gün boyunca normal günl sırasında kullandığınız farklı mantıksal düşünme modellerini ve bu modelleri
hangi durumlarda kullandığınızı yazın; örneğin "öncelikleri belirleme
"sınıflandırma modeli", "tahmin etme modeli", "sorun çözme modeli", "se gözden geçirme modeli" ve benzeri gibi. ? Birkaç gün süresince yaşamınızın parçası olan farklı modelleri bulun ve not
seçik görülenleri, beklenilenleri ve olağandışı durumları yazın; kartınızı ya da kredi kartınızı kullanma, banka hesaplarınızı yönetme gbi. Masan lavaboya, park yerine ya da fotokopi makinesine kaç adımda gidiyorsunuz?
içinde işinizi yaparken kaç kere ara vermek zorunda kalıyorsunuz? Ka giysi aynı renkte? İnsanların birbirleriyle konuşmalarında kaç kere ayn konuşma tarzlarını duyuyorsunuz? ? Hafta boyunca bir sorunu giderdiğinizde, zor bir işin üstesinden geldi beklenmedik bir başarı sağladığınızda bir an durup izlediğiniz adımlar sonunda listenize bakıp sorun çözme modelinizi özetleyip özetleyemedi bakın. Şimdi süreç içindeki her bir adımı 1 ile 4 arasındaki bir sayıyla degerlendirin: 1, "çok etkili", 2, "genellikle işe yarar", 3, "ödül kazandıracak bir y ama çoğu durumda işime yarar", 4 ise "ciddi şekilde yenilenmesi
anlamına gelir. ? Gün içinde birçok kez normal gününüzün parcası olan garip ya da ilgi ilgili hesaplar, tahminler ve ölçümler yapın. Örneğin bölümünüzün ka tecrübesine sahip olduğunu ya da iş yerinizdeki insanların kulland günde ne kadar kazandığını hesaplayın. Ofisinizde her gün ka tüketildiğini tahmin edin. Masanızın uzunluğunu ve genisliğini kalemlerle, paketleriyle ya da karış hesabınızla ölçün. Bunu bir oyun haline getirin.
hesaplayabileceğiniz, tahmin edebileceğiniz ya da ölçebileceğiniz yeni ve
şeyler bulun. Her bir zekanın farklı boyutlarını tanımlayan "temel işlemleri" ya da vardır. Mantıksal/matematiksel zekanın temel özellikleri şunlardır: ·          Soyut modelleri tanıyabilme ·          Tümevarımsal sonuç çıkarmalar ·          Tümdengelimsel sonuç çıkarmalar ·          İlişkileri ve bağıntıları farkedebilme ·          Karmaşık hesaplamalar yapabilme Bilimsel düşünebilme ve araştırma yapabilme   Görsel Zeka Bazı açılardan görsel zekanın insan beyninin ilk dili olduğu söylenebilir. Beyin do itibaren görüntülerle ve resimlerle düşünür, hatta onları sözcüklerle ilişkilendirmeden
önce. Görsel zeka gördüğümüz her şeyle ilgilenir: hayal edebildiğimiz her tü ve tasarımlar (düzenli ya da düzensiz), somut ya da soyut görüntüler ve renklerin
dokuların tüm yelpazesi. Bunlar sadece gerçek, somut dış dünyamızda (fiziksel
izlediğimiz) değil aynı zamanda zihin gözümüzle görebildiğimiz hayal dünyam derinliklerindedir (mümkün olan şeyi gözümüzde canlandırıp hayal kurabilme, hayal dünyasına dalabilme, hayalimizdeki yerlere hayali yolculuklar yapabilme ve daha yapmadığımız şeyleri yaratabilme ve icat edebilme yetenekleri de dahil olmak Uzamsal tarafında bu zeka uzay/zaman sürekliliğindeki nesnelerin yerleşimi ve
ilişkiyle ilgilenir. Böylece, bir nesnenin diğeriyle ilişkili olması öğrenmenin gö şeklinin uzamsal tarafını oluşturan çekirdeğidir. Bunun içine yön duygusu da girer;
deyişle yaşadığınız çevreyi dolduran nesnelere göre nerede olduğunuzu bilme ve
başka bir yere kolaylıkla gidebilme. Kendi görsel zekanızı daha iyi keşfetmek için aşağıdaki alıştırmaları ? İşe giderken çevrenizde sizi etkileyen görsel uyarıcılara dikkat edin; reklamlardaki göruntüler ve resimler, mimari modeller, şekiller ve tasarımlar ve işe giderken sürekli gördüğünüz şekiller, tasarımlar gibi. ? Öğle yemeğinizi yerken çevrenizdeki renklerin ve sizi nasıl etkilediklerinin
farkına varmaya çalışın; yediğiniz şeylerin renkleri, "yemek yediğiniz yerde"
renkler ve çevrenizdeki insanların elbiselerinde, makyajlarında, mücevherlerinde, saçlarında ve benzeri seylerinde gördüğünüz çeşitli renk kombinasyonlar ? Arkadaşınızla konuşurken onun söylediği şeyleri hayalinizde canlandı önceki gece başlarına gelenler, size anlattıkları bir deneyimleri ya da size betimlemeye çalıştıkları gördükleri herhangi şey. Onu zihin gözünüzle g calışın! ? Kendi kendinize not yazdığınızda bunun yanına bir de görsel sembol eve giderken bakkaldan almanız gereken bir şey, yarına hazırlanmak i yapmanız gereken bir sey ya da yapmanız gereken bir telefon görüşmesi
? Akşam eve giderken, yaşadığınız alanı mümkün olduğunca eksiksiz olarak hayalinizde canlandırmaya çalışın. Eve geldiğinizde kapıdan girip gözlerinizi
ve yaşadığınız alandaki "sezgilerinizi" denemek amacıyla evinizin tüm b dikkatlice dolaşın. Her bir zekanın farklı boyutlarını tanımlayan "temel işlemleri" ya da vardır. Görsel zekanın temel özellikleri şunlardır: ·          Etkin hayalgücü ·          Görüntüleri hayalinizde oluşturabilme (görselleştirebilme) ·          Boşlukta yolunu bulabilme